قواعد درس چهاردهم از كتاب دوم دبيرستان( انساني )
قواعد درس چهاردهم از كتاب دوم دبيرستان ( انساني ) :
مفعول فيه
تعريف مفعول فيه: مفعول فيه اسم منصوبي است كه مكان يا زمان وقوع يك جمله را بيان مي كند . مانند : اَلْجنّةُ تَحْتَ أقدامِ الْاُمـَّهاتِ . ألْيـَومَ اَكْمَلْتُ لكُم دينكُم .
مكان ( مفعول فيه ) زمان ( مفعول فيه )
نام ديگر مفعول فيه ، ظرف مكان و ظرف زمان است و مفعول فيه معادل قيد مكان و زمان در زبان فارسي است .
براي تعيين مفعول فيه بودن يك كلمه كافي است حرف « في » را پيش از آن ذكر كنيم و در صورتي كه معني به هم نخورد كلمه مفعول فيه است . مانند : سافَرْتُ ( فـِي ) يَـوْمَ الجمعةِ . ( « در » روز جمعه مسافرت كردم ) زمان ( مفعول فيه )
ظرف مكان و زمان با حرف جر ( ــِـــٍـ ) مجرور مي شود
تعدادي از ظروف مكان و زمان عبارتند از :
ظرف مكان = فَوْقَ ( بالا ) ، أمامَ ( روبرو ) ، بَيْنَ ( ميان ) ، تَحْتَ ( زير ) ، وَراءَ ( پشت سر ) ، عِنْدَ ( زير ) ، جَنْبَ ( كنار ) . ظرف زمان = اَلْآنَ ( اكنون ) ، اَلْيَوْمَ (امروز) ، صَباحَ (صبح) ، قَبْلَ ( پيش ) ، بَعْدَ ( پس ) ، لَيْلَ ( شب) ، نَهارَ ( روز ) ، اَمْسَ (ديروز) ، غَدَاً ( فردا ) ، مَساءً ( عصر ، شب ) .
نكته ي مهم : ظرف همان شبه جمله است كه يكي از انواع خبر مي باشد . مانند : اَلطّالِبُ عِنْـدَ الْاُســتاذِ . عِنْـدَ : خبر شبه جمله ( چون ظرف است ) .