ترجمه دروس عربی دوم عمومی

درس اول

پروردگارا، سینه ام را برایم فراخ کن (بگشای ) و کارم را برایم آسان گردان

و گره از زبانم باز کن تا سخنم را بفهمند.

خدایا مرا از تاریکی های پندار خارج کن و مرا با نور فهم گرامی بدار.

خدایا درهای رحمتت را برما بگشای.

و گنجینه های دانش هایت را برما باز کن.

پروردگارا.... پروردگارا آسان بگیر و سخت نگیر.

خدایا قلبم را شاد کن.

خدایا راه آسانی را به سوی محبتت به من نشان بده.

خدایا برای شیطان راهی بر عقل من قرار نده.

و راهنمایی برای باطل بر کار من قرار نده.

خدایا بندگی ات را به ما الهام کن و گناه به درگاهت را از ما دور کن.

[ امید ما] به رحمتت است ای مهربان ترین مهربانان.

قواعد درس دهم از كتاب دوم دبيرستان ( تجربي و رياضي و فني ) :

نواسخ : حروف مًشبهه بالفعل

   يكي ديگر از نواسخي كه در عالم كلمات ظاهر مي‌شود و احكام قبلي جمله را « نسخ » مي‌كند ( باطل مي‌كند ) و حكم جديدي را براي جمله وضع مي‌نمايد ، « حروف مشبهه بالفعل » هستند . مانند :   اَلـلّــهُ      غفورٌ  رحيمٌ      =     اِنَّ        الـلّــهَ        غَـفـورٌ رَحــيــمٌ

                        مبتدا و مرفوع    خبر و مرفوع            حرف مشبهه  اسم  اِنَّ و منصوب   خبر اِنَّ و مرفوع    

 اَلْمُـــسلـــمونَ    مُـــتَّــحِــدُونَ    =    لَــيـــتَ          الْمُسلمينَ   مُـــتَّـــحِــدُونَ .

 مبتدا و مرفوع با واو          خبر و مرفوع با واو              حرف مشبهه             اسم  لیت و           خبر  لیت و

                                                                                                        منصوب با ياء         مرفوع با واو

 « اِنّ » و « لَيتَ » بر سر جملات اسميه درآمده و تغييراتي را در آنها بوجود آورده‌اند .     

نكته‌ي مهم 1 : حروف مشبهةٌ بالفعل بر سر جملات اسميه داخل مي‌شوند و علاوه بر تاثير در معناي جملات « مبتدا » را به عنوان « اسم » خود منصوب ــَــًـ  مي‌كنند و « خبر » را به عنوان « خبر » خود « مرفوع ــُــٌـ » مي‌سازند .

 حروف مشبهةٌ بالفعل عبارتند از : اِنَّ  : همانا ، بدرستي كه  ،  اَنَّ : كه ، اين كه  ، كَاَنَّ : گويي ،  مثل اين كه  ، لَيتَ : كاش ، اي كاش  ،  لكِنَّ : ليكن ، ولي ، اما  ، لَعَلَّ : شايد ، اميد است .

قواعد درس نهم از كتاب دوم دبيرستان ( تجربي و رياضي و فني ) :

نواسخ : افعال ناقصه

  گاهي براي فعل‌ها و اسم‌ها كلمه هايي وارد مي شوند كه در حركت آخر آن‌ها تغييراتي ايجاد مي‌نمايند . مانند : حروف ( اَنْ ، لَمْ ، فِي )  در حركت آن‌ها ايجاد كرده است .

يجْلِسُ =   أنْ +  يجْلِسُ  =  اَنْ يجْلِسَ       ،      ينْصُرُ  =   لَمّا +   ينْصُرُ  =  لَمّا ينْصُرْ

اَلْمدرسةُ   =   في + ألْمَدرسةُ  =  في ألْمدرسةِ

     افعال ناقصه : فعل‌هايي هستند كه بر سر جملات اسميه مي‌آيند و با آمدن آنها تغييراتي از نظر اعراب و معني ، در جملات اسميه به وجود مي‌آورند .   مانند :

اَلرَّبــــــيــعُ   لَـــــطــيــــــفٌ . ( جمله‌ي اسميه )           بهار لطيف است .

 كــــــانَ    اَلرَّبــيــعُ     لَــطــيـــفاً .   ( جمله‌ي اسميه )            بـهار لطيف بود .

  فعل ناقصه    اسم كان مرفوع  خبر كان منصوب

قواعد درس هشتم از كتاب دوم دبيرستان ( تجربي و رياضي و فني ) :

« فعل معلوم ، فعل مجهول »

تعريـف فعل معلوم: فعلي كه فاعل و انجام دهنده‌ي آن مشخص است ، فعل معلوم نام دارد .

تعريـف فعل مجهول : فعلي كه فاعل وانجام‌دهنده‌ي آن مشخص نيست ، فعل مجهول  نام دارد.

     هر روز در اطراف ما هزاران كار صورت مي‌گيرد كه ما از همه‌ي آنها و انجام دهندگان آن كارها بي خبر هستيم و نمي‌دانيم چه كسي آن كارها را انجام داده است ، گاهي هم انجام دهندگان كارها براي ما مشخص‌اند و ما آنها را مي‌شناسيم. مثلاً به دو جمله‌ي زير نگاه كنيد در جمله‌ي اول انجام دهنده‌ي كار براي ما مشخص است و در جمله‌ي دوم ، انجام دهنده‌ي كار را نمي‌شناسيم.

       مدير زنگ مدرسه را زد  .  (فاعل مشخص است )

       زنگ مدرسه زده شد .     ( فاعل نامشخص است )

قواعد درس هفتم از كتاب دوم دبيرستان ( تجربي و رياضي و فني ) :

اعراب فعل مضارع ( 2 ) جزم

     در درس قبل گفتيم كه فعل مضارع داراي سه نوع اعراب است : 1- مضارع مرفوع  2- مضارع منصوب  3- مضارع مجزوم با اعراب فعل‌هاي مضارع مرفوع و منصوب آشنا شديم : در اين درس با اعراب فعل مضارع مجزوم آشنا مي‌شويم :

   3- مضارع مجزوم :  هرگاه يكي از حروف جازمه (جزم دهنده) بر سر فعل مضارع درآيند ، فعل مضارع را « مجزوم » مي‌كنند ، مانند :

              لا   تَــحْــزَنْ  ،  إِنَّ اللهَ معنا !                 ألتَّلاميذُ لَــمْ يــقَصِّـــروا في أَداءِ واجِبِهم .

           حرف جازمه   مضارع مجزوم ب سکون                                           حرف جازمه  مضارع مجزوم با حذف نون اعرب

توجه : مجزوم : يعني « ساكن ــْـ » كردن حركت حرف آخر فعل مضارع در صيغه‌هايي كه « ضمه ــُـ » دارد و حذف نون اعراب در بقيه‌ي صيغه‌هاي فعل مضارع ( غير از صيغه‌ي جمع مونث مخاطب كه مبني مي‌باشند ). نون حذف نمی گردد.

قواعد درس ششم از كتاب دوم دبيرستان ( تجربي و رياضي و فني ) :

اعراب فعل مضارع ( 1 ) رفع و نصب

    فعل مضارع جز در دو صيغه‌ي جمع مونث غايب و مخاطب در بقيه‌ي صيغه‌ها « معرب » است و مانند كلمات معرب علامت‌هاي ( رفع ــُـ ، نصب ــَـ ، جزم ــْـ ) را مي‌پذيرد ، بنابراين فعل مضارع از نظر اعراب بر سه قسم است :

اعراب فعل مضارع : 1- مضارع مرفوع     2- مضارع منصوب        3- مضارع مجزوم

    در اين درس با فعل مضارع مرفوع و منصوب آشنا مي‌شويم و مضارع مجزوم را در درس آينده ( درس هفتم ) مي‌خوانيم .

قواعد درس پنجم از كتاب دوم دبيرستان ( تجربي و رياضي و فني ) :

الِاضافةُ ( مضاف و مضاف اليه ) و الِصِّـفةُ (موصوف و صفت )(منعوت و نعت )

1- اضافه ( مضاف و مضاف اليه ) عبارتند از : ‌هرگاه در زبان عربي اسمي به يك كلمه ي ( معرفه ) اضافه شود و هر دو جزء آن‌ها وجود خارجي داشته باشند ،  و روي هم يك كلمه را تشكيل بدهند را تركيب اضافي مي گويند و به اسم اول « مضاف » ( اضافه شده ) و به اسم دوم « مضاف اليه » اضافه شده به سوي آن گفته مي‌شود . مانند :

  مـاءُ   اَلْـبِـئـرِ             اَشجارُ   الْغـابَـةِ         رَفــيــقُــكَ             عَــمَـلَـــهُ

مضاف و مضاف‌اليه               مضاف   مضاف‌اليه        مضاف   مضاف‌اليه       مضاف     مضاف‌اليه

نكته‌ي مهم : هرگاه ضماير متصل ( ـه ، ـها ، ـهما ، ـهُم ، ـهُنَّ ، ـكَ ، ـكِ ، ـكُما ، ـكُم ، ـكُنَّ ، ـي ، ـنا ) به اسمي متصل شوند ، آن تركيب حتماً اضافي (مضاف و مضاف اليه) است. مانند : 

                    كـِتـا بُـــــهُ                          اَعْمــالــــي                  مُـعَلّـِمُـــــكُم

                مضاف     مضاف‌اليه                        مضاف       مضاف‌اليه                مضاف       مضاف‌اليه

خصوصيات مضاف : مضاف هيچ‌گاه « تنوين ( ـًــٍــٌـ ) » و « الـ » نمي‌پذيرد . مانند :

  ‌بـــابُ  اَلْمَدْرَسَـــةِ                          قَـــلَـــمُ   اَلطّالِــبِ

 مضاف بدون « ال» و «تنوين»                       مضاف بدون « ال» و «تنوين»                                    

خصوصيات مضاف اليه : مضاف‌اليه معمولاً اسمي معرفه ( ضمير يا اسم علم يا اسم داراي الـ ) كه هميشه مجرور است . واگر ضمير باشد مبني و محلاً مجرور مي باشد . مانند : 

      كِتابُ الــطّـالــبِ                         مَدْرَسَةُ    عَـلـي                       قَـلـَمـي

           مضاف ‌اليه و مجرور                                       مضاف‌اليه و مجرور                مضاف‌اليه مبني محلاً مجرور

مضاف و مضاف‌اليه معمولاً به صورت زير مي‌آيند :

اسم    +     اسم                                                                 اســـم   +   ضميرمتصل

عَبدُ   +    اللهِ    =   عبدُ اللهِ                            أعمال    +      ـكُم    =  اَعْمالُـكُم

يوْمُ   +   الدّينِ    =    يومُ الدّينِ                          أب    +    ـي          =   اَبـــي

قواعد درس چهارم از كتاب دوم دبيرستان ( تجربي و رياضي و فني) :

اعراب محلي و اعراب تقديري

تعريف اعراب محلي : به اعرابي گفته مي شود كه كلمه اي مبني در محلي قرار گيرد كه نشود آن را تغيير داد .  وچون تمامي كلمات مبني ، حركت حرف آخرشان تغيير ناپذير است و بر اساس نقش و جايگاهي و محلي كه در جمله دارند ، اعراب آنها را تعيين مي‌كنيم ، به همين دليل نوع اعراب آنها « محلي » است . مانند : كلمه‌ي ( هذا ) در عبارات زير:

جاءَ هذا  الـطَـالـبُ           رَاَيتُ هذا  الـطَـالـبَ .          نَظَرْتُ إلي هذا  الـطَـالـبِ .

         فاعل و محلاً مرفوع            مفعولٌ به و محلاً منصوب                              مجرور به حرف جرّ محلاً

قواعد درس سوم از كتاب دوم دبيرستان ( تجربي و رياضي و فني) :

جمع مونث سالم         و        اسماء ممنوع من الصرف

     در درس قبل با سه نوع علامت هاي فرعي اعراب ( جمع مذکر سالم  ، اسم مثني ، اسماء خمسه ) آشنا شديم. در اين درس ، با دو نوع ديگر اعراب فرعي آشنا مي شويم .

4- جمع مونث سالم : جمع مونث سالم فقط داراي علامت ( ات ) مي باشد . مانند :  عالماتٌ  معلماتٌ  ،  طالباتٌ و ...  

هر گاه اسم مفرد مونث با ( ات ) جمع بسته شود به هنگام جمع بسته شدن ( ة ) تاي گردآن از آخر اسم مفرد مونث حذف مي شود . مانند :

آيةٌ  =  آياتٌ  .....  تلميذةٌ  =  تلميذاتٌ  .....  مومنةٌ  =  مومناتٌ

 در جمع مونث سالم اعراب رفع ( ــُــٌــ ) و جر ( ــِــٍـ ) ، اصلي مي باشند .    مانند :

    جاءَتِ الْمُعلِّماتُ  .  معلم هاي زن آمدند . كه «  الْمُعلِّماتُ » فاعل و مرفوع وعلامت رفع آن ضمه ي ظاهري ( اصلي ) مي باشد .

    نَظَرْتُ الي الْمعلِّماتِ  .   به معلم هاي زن نگاه كردم . كه  «  الْمعلِّماتِ »  مجرور به حرف جر است وعلامت جر آن كسره ي ظاهري ( اصلي ) مي باشد .

وعلامت نصب ( ــَــًـ ) آن ، ديگر با علامت نصب نمي باشد بلكه به نيابت آن علامت ، علامت جر ( ــِــٍـ ) مي گيرد . كه به آن اعراب نيابي مي گويند . مانند : 

   رَاَيتُ الْمعلِّماتِ .  معلم هاي زن را  ديدم . كه  « الْمعلِّماتِ »  مفعول به و منصوب است . نتيجه : اين كه در جمع مونث سالم ، كسره ( ــِـ )  علاوه بر علامت جر بودن ، علامت نصب هم مي باشد .

5- اسماء ممنوع من الصرف يا  اسم هاي غير منصرف : به اسم هايي كه علامت هاي تنوين و كسره ( ــِـ ) را بپذيرد . ( منصرف ) مي گويند .  مانند : رجلٌ ، سيارةً ، فاكهةٍ

     و به اسم هايي كه  علامت هاي تنوين و كسره ( ــِـ ) را نــپذيرد ( غير منصرف  ، ممنوع من الصرف ) مي گويند . مانند : فاطمة ، فلسطين ، ايران ، اَجْـمَل ، فرعون

 در اسم هاي غير منصرف علامت رفع ( ـُــٌـ ) و علامت نصب ( ـَــً ) ، اصلي مي باشد . مانند :

جاءَتْ فاطمةُ . فاطمه آمد . كه « فاطمةُ » فاعل و مرفوع وعلامت رفع آن ضمه ي ظاهري ( اصلي ) مي باشد .

   رَاَيتُ فاطمةَ . فاطمه را ديدم . كه  « فاطمةَ » مفعول به و منصوب وعلامت نصب آن فتحه ي ظاهري ( اصلي ) مي باشد .

وعلامت جر ( ــِــٍـ ) آن ، ديگر با علامت جر نمي باشد بلكه به نيابت آن علامت ، علامت نصب ( ــَــًـ ) مي گيرد . كه به آن اعراب نيابي مي گويند . مانند :   

نَظَرْتُ الي فاطمةَ  . به فاطمه نگاه كردم  . كه « فاطمةَ » مجرور  و علامت جر ( ــِــٍـ ) آن ، علامت نصب ( ــَــًـ ) مي باشد . كه نياباً مجرور است .

اَرْسَلْنا الي فرعونَ رسولاً  . كه فرعون مجرور به حرف جر ( الي ) و علامت جر ( ـِــٍ ) آن ، فتحه ( ـَـ ) مي باشد . 

حالا مهم تريـن اسم هاي غير منصرف عبارتند از :

1- علم مونث : اين اسم ها ، همان اسم هاي خاص ( اشخاص ) مونث هستند . مانند : فاطمة ، مريم ، حمزة ، معاوية ، زينب ، و ....

2- نام اغلب شهر ها و كشورها مونث مي باشند وبه همين جهت مي توان آن ها را جزء علم مونث به حساب آورد. مانند: اصفهان ، بغداد ، شيراز ، ايران ، فلسطين ، دمشق ، طهران ، و....

3- علم غير عربي : اسم هاي خاص غير عربي كه از زبان هاي ديگر وارد زبان عربي شده است . مانند : ابراهيم ، سليمان ، يوسف ، بهزاد ، داريوش ، بهروز ، خشايار ، و.....

4- صفت بر وزن «  اَفْعَل » مانند : اَفْضَل ، اَعلَم ، اَجْمُل ، اَحْمَر ، اسود ، اَكبُر ، اَزهَد ، و.....

5- جمع مكسر بر وزن « مَفاعِل »  و « مَفاعيل » مانند : مساجد ، اَكابر ، معابد ، مشارِب ، مصابيح ، تواريخ ، قناديل ، مكاتيب ،  و .....

تذکر مهم : اسم هاي غير منصرف در دوصورت جر( ــِـ ) آن ها به كسره ( ــِـ ) مي باشد و مي تواند كسره بپذيرد :  1- در صورتي كه اسم غير منصرف ، مضاف قرار بگيرد . مانند :  « اَصبحَ السكّاكي َّ مِنْ اَعْظَمِ عُلَماءِ عصرِهِ » . ( سكاكي از بزرگ ترين دانشمندان زوزگارش شد ) . كه « اَعْظَمِ »  اسم غير منصرف است ولي چون اضافه شده علامت آن ، كسره ( ــِـ ) است .

2- واگر ( الـ ) بگيرد  علامت جر آن ، كسره ( ــِـ ) است . مانند : « طَلَبَ والِدي مِنْ اَقْرِبائِهِ اَلْمُساعَدَةَ في جَمعِ اَلْمَحاصيلِ » . ( پدرم از نزديكانش در جمع آوري محصولات درخواست كمك نمود ) . كه  « الْمَحاصيل » اسم غير منصرف است و چون ( الـ ) دارد علامت جر آن ، كسره ( ــِـ ) مي باشد  . و نتيجه : اين كه در اسم هاي غير منصرف ، فتحه ( ــَـ )  علاوه بر علامت نصب بودن ، علامت جر ( ــِـ ) هم مي باشد .

قواعد درس دوم از كتاب دوم دبيرستان ( تجربي و رياضي و فني) :

اعراب

اعراب چيست ؟ به حرکات و تغييرات آخر کلمات معرب در جمله ، اعراب مي گويند . وانواع اعراب عبارتند از :

1- رفع يا مرفوع : به كلمه اي كه علامت رفع ( ــٌـ ) داشته باشد ، مرفوع مي گويند . مانند : محمدٌ ، علي 

2- نصب يا منصوب : به كلمه اي كه علامت نصب ( ــًـ ) داشته باشد ، منصوب مي گويند . مانند : محمداً ، علياً

3-جر يا مجرور :  به كلمه اي كه علامت جر ( ــٍـ ) داشته باشد ، مجرور مي گويند. مانند :  محمدٍ ، علي 

4- جزم يا مجزوم : به كلمه اي كه علامت ساكن ( ــْـ ) داشته باشد ، مجزوم مي گويند. مانند : لاتَذهَبْ

ذَهَبَ الطّالِبُ ( طالِبٌ )        رَاَيتَ الطّالِبَ ( طالِباً )         نَظَرْتُ اِلي الطّالِبِ ( طالِبٍ )

توجه : علامت هاي اعراب کلمات ، معمولا با علامت هاي ( ـُــٌــَــًـِــٍـْـ ) نشان داده مي شود که به آن ها  ( علامت هاي اصلي اعراب ) مي گويند .

     بايد بدانيم که هميشه علامت هاي اعراب کلمات ، اصلي نبوده و نشا نه هاي فوق را نمي گيرد.  مثلا اسم هاي مثني و جمع هاي سالم و اسماء خمسه علامت هاي ( ـُــٌــَــًـِــٍـْـ )   را نمي پذيرند پس اين گونه اسم ها ،چگونه اعراب مي پذيرند؟ پاسخ به اين سوال ، موضوع قواعد اين درس و درس آينده مي باشد.

    در عالم كلمات نيز گاهي حرف يا حركتي جانشين علامت هاي اصلي قرار مي گيرد و وظيفه ي آن ها را ايفا مي كنند كه به آن ها  اعراب فرعي  مي گويند .

خلاصه ی کتاب اول دبیرستان

« انواع جمله»

جمله در زبان عربي بر دو نوع است  : 1)   جمله ي اسميه  ، 2)  جمله فعليه .

1)جمله اسميه : جمله اي است كه معمولا با اسم آغاز مي شود و دو ركن دارد :

مـــبـتدا      +     خـبــر

 تعريف مبتدا :  مبتدا  اسمي است كه غالبا در اول جمله ي اسميه مي آيد و در باره ي آن خبري مي دهيم.

 تعريف خبر:  خبركلمه يا جمله اي است كه معمولا بعد از مبتدا آمده و معني مبتدا را كامل مي كند، مانند :

اَلْعِـلْـمُ              مُفـيدٌ .                           محمّدٌ             تلميذٌ .

                    مبتدا و مرفوع      خبر و مرفوع                     مبتدا و مرفوع     خبر و مرفوع

2) جمله ي فعليه : جمله اي است كه غالبا با فعل شروع مي شود و دو يا سه ركن دارد ، مانند :

   جاءَ         علي                            قَـرَ أتْ         الطّــالبةُ          اَلْـقرآنَ .

                    فعل     فاعل و مرفوع                        فعل       فاعل و مرفوع    مفعول به و منصوب

نكته مهم1 :  فاعل مرفوع است و علامت رفع غالبا ( ــُـــٌـ ) مي باشد.

نكته مهم2  :  مفعولٌ به منصوب است و علامت نصب غالبا ( ــَـــًـ ) مي باشد .

قواعد درس اول  اسم از نظر شناخت :   نكره و معرفه

• سال اول دبیرستان
• سال دوم دبیرستان ( ریاضی و تجربی و فنی و حرفه ای )
• راه کار های عربی
• جملات قصار
• سال دوم دبیرستان ( انسانی)
• سال سوم دبیرستان ( ریاضی و تجربی)
• ضرورت آموزش زبان عربی
• فن ترجمه افعال در زبان عربی ( کنکور )
• سال سوم دبیرستان ( انسانی)
• سال چهارم پیش دانشگاهی
• سال اول راهنمایی
• سال دوم راهنمایی
• سال سوم راهنمایی
• چرا قرآن به زبان عربی است؟
• ضرب المثل های عربی
• اسم های آلت ( ابزار )

• محاسبه سن مغز شما و بازی های جالب
• تست و سوالات تستی
• قالب بلاگفا
• نمايش تمام پیوندها

• نمونه سوالات امتحانی مهم
• روزنامه کیهان فارسی
• روزنامه کیهان عربی
• کتاب های درسی عربی (pdf)
• روزنامه الوفاق
• سایت آقای علی کارخانه
• مجتمع آموزشي، فرهنگي حضرت عبدالعظيم (ع)
• صحف عربية - تمام روزنامه های عربی
• تست آی کی یو یا بهره هوشی IQ Test
• فر هنگ لغت فارسی به عربی
• شعراء و شعرهای عرب
• همه قواعد به زبان عربی
• کتابخانه تخصصی حج ( مکالمه حجاج )
• محاسبه سن مغز شما و بازی های جالب
• قالب وبلاگ

• گالری تصاویر
• قالب مذهبی
• ایران اسکین
• وبلاگ نویسان
• پارس اسکین